مصطفى النوراني الاردبيلي
36
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
شاه امرود مشخصات : در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى كمثّرا و انجاص نام برده شده است . انواع پرورش آن با نامهاى محلّى شاه ميوه ، حسينى ، عباسى ، شاه آمرود و آمرود . گلابى درختى است كه در مناطق سردسير كوهستانى لطيف و شاداب مىشود . ولى در مناطق مختلف ايران از مرطوب و نيمه مرطوب تا استپى خشك و نيمه خشك كاشته مىشود . پيوند گلابى ممكن است مادرى كه از بذر آن به دست مىآيد انجام گيرد . از نظر تركيبات شيميايى در برگهاى تازه آن 9 / 2 - 8 / 0 درصد تانن مشخص شده است . شاهتوت مشخصات : درختى است كه ارتفاع آن كمتر از توت سفيد است و به 15 - 10 متر مىرسد . پوست تنه آن خاكسترى ، برگهايش سبز تيره و زبر با قاعده كاملًا قلبى ، داراى دمبرگ كوتاه است . ميوههايش درشت ، كركدار با پايك كوتاه و پس از رسيدن به رنگ سياه آلبالويى تيره درمىآيد و مزه آن ترش است . به نامهاى توت سايه در يزد و توت شدابى در همدان ناميده مىشود . در ايران ، در آذربايجان غربى در حوالى دره قاسملو به حالت وحشى ديده مىشود . در ارتفاعات كرمانشاه در دامنه كوه پرو و همچنين در ييلاقات بيرجند نيز به حالت خودرو ديده مىشود . تركيبات شيميايى : در شيره ميوه كمى نارس شاه توت 3 - 2 درصد اسيد سيتريك وجود دارد . در ميوه رسيده آن در حدود 12 درصد مواد قندى و در برخى ارقام خيلى شيرين تا 20 درصد قند و كمى صمغ و مقدار جزئى اسيد ماليك و مقدار قابل ملاحظهاى مواد چرب وجود دارد .